My 2007 Vacation in South East Asia

Khanh Nguyen – Philadelphia / PA

Ngày đầu tiên ở China:

Bắc Kinh

" Trăm nghe không bằng một thấy " - Có lẽ không có nơi đâu câu nói trên có được trọn vẹn ý nghĩa như ở Bắc Kinh.

Chúng tôi tới Bắc Kinh vào buổi tối sau 1 chuyến bay tương đối dài .  Từ phi trường, cả đoàn đi bộ chừng 5 phút ra xe . Chỉ có chừng 5 phút thôi mà chúng tôi bắt đầu ý thức được cái lạnh của Bắc Kinh vào đầu tháng 1. Bắc Kinh vào mùa này rất lạnh, nhiệt độ cỡ khoãng -5 tới -8 độ C.  Từ phi trường, xe chở chúng tôi đi 40 phút là về khách sạn.  Khách sạn chúng tôi ở là khách sạn Timbo (là khách sạn Thiên Bảo nhưng tôi đọc là tim bò).  Về tới khách sạn cũng đã gần 12 giờ đêm.

Xuống Phi Trường

Việc đầu tiên tôi làm là chỉnh máy điều hoà lên 30C, chỉnh đồng hồ báo thức cho sáng hôm sau 6:00AM rồi đem sách vở về Bắc Kinh ra đọc.  Sáng hôm sau thì chương trình du lịch mới chính thức bắt đầu.

Phòng Khách Sạn Thiên Bảo

Sơ Lược Bắc Kinh:

Vào thời Đông Chu / Xuân Thu, Bắc Kinh là kinh đô của nước Yên nên còn có tên là Yên Kinh (1) .   Trải qua nhiều triều đại , Bắc Kinh vẫn không có gì đáng nói, chỉ là một cái bóng mờ nhạt trong lịch sử.

Vào đâu nhà Minh, khi Hoàng đế Chu Đệ (tự Vĩnh Lạc) lên ngôi và thiên đô về Bắc Kinh (2). Trước khi dời đô, nhà vua cho người thiết kế, quy hoạch lại Bắc Kinh. Vì vậy có thể nói, Bắc Kinh là một thành phố được xây dựng theo quy mô chứ không phát triển lên từ thị xã.  Ở Bắc kinh đâu đâu  cũng có vết tích của đời nhà Minh và nhà Thanh sau này.

Thành phố Bắc Kinh được xây dựng theo phong thủy . Thành phố có hai vòng thành. Vòng ngoài là ngoại thành, vòng trong là nội thành. Ngay giữa Bắc Kinh là Tử Cấm Thành ở vị trí tim rồng.  Phía tây bắc là đầu rồng, phía nam là đuôi rồng.   Theo phong thủy Trung Quốc, vị trí chính nam là vị trí quang trọng nhất vì hướng đó dính dáng tới sự nghiệp và tiền tài .  Cửa chính nam của ngoại thành Bắc Kinh là Đức Thắng Môn. Cửa chính nam của Tử Cấm thành là Thần Võ Môn. Theo lời của hướng dẫn viên,  xưa kia, các nhà xây trong thành Bắc Kinh đều có cửa chính xoay về phía Nam .

Các tòa nhà lớn ở Trung Quốc đều xây theo phong thủy .  Chúng tôi có đi ngang qua Ngân Hàng Xây Dựng ở khu phố ngân hàng của Bắc Kinh (tiếc là không chụp kịp hình).  Ngay trước cổng ngân hàng này là cầu vượt,  theo phong thủy đây là hình tượng của con dao.  Bóng của cây cầu vượt cũng là một con dao.  Để hóa giải điềm xấu do hai con dao gây ra,  Ngân Hàng Xây Dựng xây ba nén hương cao to như cột cờ phía trước để ngăn đỡ .  Ngoài ra, mặt chính của Ngân Hàng được xây theo thiết kế cái đập nước đang mở ra cho nước chảy vào – mang theo tiền tài vào Ngân Hàng .  Ngân hàng xây màu đen để hợp với nước.

(1) Người Bắc Kinh có một loại beer local được gọi là "Yên Kinh" theo tên cổ xưa của thành phố

(2) Chu Nguyên Chương thành lập nhà Minh và đóng đô ở Nam Kinh .  Khi băng hà Chu Nguyên Chương truyền ngôi lại cho cháu .  Một trong các hoàng tử của Chu Nguyên Chương là Chu Đệ lúc đó đang trấn giữ tại Bắc Kinh. Chu Đệ đem quân về Nam Kinh cướp ngôi, xưng đế.

Vạn Lý Trường Thành

"Bất đáo trường thành phi hảo hán" ( Mao Trạch Đông)

Chúng tôi thức dậy lúc 6:00AM, tắm rửa ăn uống xong là ra xe . Từ khách sạn chúng tôi đi Vạn Lý Trường Thành khoãng 1 tiếng đồng hồ. Tôi lợi  dụng thời gian này đễ hong khô tóc - vì khách sạn không có máy sấy tóc, và nghe sơ qua về lịch sử của bức tường vĩ đại này.

Bức tường thành dài gần 13 ngàn Lý (1 lý là cỡ 500 mét) nên được gọi là Vạn Lý Trường Thành .   Người xưa ăn nói giản dị, họ gọi là vạn lý trường thành vì thành dài vạn lý,  gọi thằng nhỏ là Cu đen, Cu tí là vì uhmm uhmm.  

Vạn Lý Trường Thành

Bức tường thành được xây dựng vào thời Đông Chu / Chiến Quốc do các nước ở phía bắc (Sở, Yên, Tần, v.v…) xây lên để ngăn giặc Hung Nô . Khi Tần Thủy Hoàng lên ngôi, Tần Thủy Hoàng tổng vận động toàn dân và toàn quân ra nối lại, và xây thêm bức tường thành.   Vào thời nhà Minh, bức tường thành được sửa lại và nối dài thêm trong suốt hơn 200 năm với nhiều tháp canh, súng thần công v.v…

Lính Canh Dọc Theo Tường Thành (bị bà xã đá song phi)

Khi chủ tịch Mao Trạch Đông tới thăm trường thành, ông ta làm một bài thơ trong đó có câu "Bất đáo trường thành phi hảo hán".  Câu này sau được người Việt mình giỡn và đọc là "Bất đái trường thành phi hảo hán"

Lúc chúng tôi tới chân thành là cở hơn tám giờ. Trước khi leo thành, mọi người trong đoàn xếp hàng để trở thành hảo hán (theo cách người Việt mình) heheheh.  

Trong cái rủi có cái may.  Vào đầu tháng giêng, Bắc Kinh lạnh vô cùng, nhưng vì vậy mà các khu du lịch ngoài trời vắng vẽ.  Xung quanh trường thành không bày bán đồ linh tinh nên bà xã tôi không sà vào đó chỉ chỏ xí xa xí xố trả giá lung tung .

Đường trên trường thành là những bậc thang cao thấp không đều.  Bậc thấp thì cỡ một gang tay, bậc cao thì cỡ lên tới gối .  Hì hục leo leo cỡ một tiếng đồng hồ thì lên cũng được một khoãng cao cao.  Từ trên đó dòm xuống, bức tường thành hùng vĩ không bút nào tã xiết .

Từng Bước Từng Bước Leo Lên Thành

Cảnh Tường Thành Từ Tháp Canh Nhìn Ra

Lính (Kiễng) Đang Canh Gác

Hồi xưa coi truyện nghe miêu tả Nhạn Môn Quan cheo leo vách núi, chỉ có chim nhạn, chim én mới bay vượt qua được,  tôi cứ nghĩ là người ta thêm thắt chứ làm gì có cửa thành nào hoành tráng vậy.  Đứng trên tường thành hôm nay, dòm xuống, tôi mới biết được thế nào là sự cheo leo hùng vĩ của Vạn Lý Trường Thành.  Người xưa tất nói không ngoa, bất cứ quan ải nào dọc theo bức thành này cũng đều hoành tráng vĩ đại.

Vạn Lý Trường Thành có tất cả bảy quan ải,  trong đó có Nhạn Môn Quan, Ngọc Môn Quan (đá ngọc từ Tân Cương mang vào TQ đều đi qua cửa này nên có tên Ngọc Môn), Nương Tử Quan (Do công chúa Bình Dương – đầu nhà Đường trấn giữ nên có tên Nương Tử Quan), Sơn Hải Quan (cửa quan đứng ngay nơi núi và biển gặp nhau).

Theo sử sách, vào thời nhà Minh, Sơn Hải Quan là do Ngô Tam Quế trấn giữ để chống lại quân Thanh.  Lý Tự Thành lật đỗ nhà Minh và đem theo hơn 600,000 quân ra vây đánh Ngô Tam Quế.  Bị kẹt giữa quân Thanh và Lý Tự Thành, Ngô Tam Quế đánh ván bài liều đi theo nhà Thanh và mở quan ải cho quân Thanh đi vào trung thổ (1).  Theo truyền thuyết quân Thanh đi mất ba ngày ba đêm mới qua hết quan ải.

Leo Thêm Lên Một Tháp Canh Nữa Dòm Xuống

Dọc theo bức thành có mấy sợi dây xích treo mấy cái ổ khoá , hỏi ra mới biết mấy cái ổ khóa đó là do các cặp tình nhân mua, khắc tên mình vào rồi khoá vào. Mong sao cho tình yêu của họ bền vững như tường thành .

"Xây xong bức tường thành thì các ngươi sẽ được về nhà" .   Từ ngày này qua ngày khác, từng đoàn người lầm lũi kéo đá, cố bám víu vào lời hứa của vua mà tồn tại .  Nhưng than ôi, tường thành cứ như một quái thú sinh thiếu tháng, nó cứ ọp ẹp còm cõi không cao lớn nổi. Niềm hy vọng cuối cùng đã tắt, họ chỉ biết ngày ngày lo kéo đá làm việc cho vua để rồi sau đó họ phải chết trong khốn khó, đói rét và bệnh tật. Xác họ bỏ lại tại chân thành.  Có người đã nói, Vạn Lý Trường Thành cũng là một nghĩa trang vĩ đại nhất.  Gần một triệu người đã bỏ mình tại đây.

Bia Đá (Ghi Cái Gì Không Biết Nữa)

Nhìn Về Phía Đông Của Tường Thành

Sữ sách nghi lại ,  muốn xây bức thành tốn biết bao công sức, muốn phá xập bức thành chỉ cần tiếng cười của mỹ nhân :  "Tiếng cười Bao Tự trong như ngọc" .   Để biết  được tiếng cười Bao Tự trong như thế nào, chúng tôi lên xe đi thăm nhà máy ngọc ở Bắc Kinh.

Trên đường đi, xe có đi qua 1 bùng binh với  tượng Lý Tự Thành (Sấm Vương).  Tôi rất ngạc nhiên khi thấy  tượng Lý Tự Thành nên không kịp chụp tấm hình nào.  Lý Tự Thành là người lật đổ vua Sùng Chinh đánh dấu  sự kết thúc của nhà Minh.  Lý Tự Thành xưng vương được mấy ngày rồi lại mất nước vào tay ngoại bang (nhà Thanh).

Các Khách Sạn Nằm Ở Chân Tường Thành

Các Lời Cầu Chúc Treo Trên Cây Ở Dưới Chân Thành

(1)  Có sách nghi lại rằng: Ngô Tam Quế mở cửa cho quân Thanh vào là vì tức Lý Tự Thành đã chiếm đoạt người đẹp Trần Viên Viên.

Nhà Máy Ngọc Bắc Kinh
"Người giữ ngọc, ngọc nuôi người"

Như tất cả mọi đất nước tôi đã từng thăm viếng,  Trung Quốc cũng cố gắng hết sức mình để làm cho khác du lịch đi về cháy túi.  Danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các chỗ mua sắm luôn xen kẽ nhau trong chương trình.   Đi chuyến này tôi biết thế nào cũng cháy túi (vì chuyến này tôi mang theo rất ít tiền) nhưng miễn sao vui là được rồi.

Nhà máy ngọc ở Trung quốc chiếm một diện tích rất rộng .  Xe vừa dừng phía ngoài là có người ra phát cho chúng tôi thẽ mua hàng cho nguyên xe (có lẽ là để hướng dẫn viên ăn huê hồng và để khỏi trả thuế, vì là khách du lịch).  Họ dẫn đoàn tôi vào và giới thiệu sơ qua các loại ngọc trong chừng 5 phút, thời gian 55 phút còn lại là để coi gian hàng và mua đồ. 

Ở các gian hàng bán Ngọc, người ta không cho chụp hình vì họ muốn bảo vệ các thiết kế của nữ trang của riêng họ. Vì vậy mà phần này cũng ít hình.

Một trong những cách thử ngọc họ chỉ, là treo cái vòng lên rồi gỏ vào bằng cái cây mã não (hay cái thìa), nếu là ngọc thật thì tiếng kêu rất trong trẽo và gân vang rất lâu.  Tôi thật không biết Bao Tự cười trong như thế nào nhưng khi bà xã tôi đeo cái vòng ngọc lên tay, nàng cười như là:

“Nhất điểm anh đào khải giáng thần

Lưỡng hàng toái ngọc phún dương xuân”

Dịch là

“Một đóa anh đào chúm chím môi

Đôi hàng răng ngọc rạng xuân tươi”

Vòng Ngọc Phỉ Thúy

Người Trung Quốc rất tin dị đoan, họ nói là "Người giữ ngọc, ngọc nuôi người". Mà phải là loại ngọc thượng hạng như là ngọc phỉ thúy thì mới hiệu nghiệm. Dòm tới dòm lui tôi thấy mấy người này biết cách moi tiền nhưng vẫn phải nói là nghệ thuật moi tiền du khách cũa họ chưa đạt tới mức thăng hoa.   Tất cả mọi gian hàng đều là đồ trang trí nội thất và trang sức, nói chung là đồ cho mấy cô. Mấy ông đực rựa tụi tôi lê chân theo mấy cô không có 1 tí xíu hứng thú nào . 

Nếu như tôi thì tôi sẽ làm thêm 1 gian hàng khác, khai thác triệt đễ chủ đề Rượu và Ngọc đễ phục vụ cho đại tử lưu linh:

"Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi, Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi" ; Dùng rượu bồ đào thì phải dùng chén hổ quang vì rượu bản chất màu hồng, hảo hán uống vào không đủ hào khí . Rót vào chén hổ quang cho ngọc ánh lên rượu thành màu đỏ như huyết.  Uống vào cứ như là ăn gan uống máu quân thù (như đức thánh Trần đã nói trong Hịch Tướng Sĩ), oai phong lẫm lẫm, khí phách rầm rầm. 

Cổ nhân có nói : "Uống rượu Lê Hoa chung Phỉ Thúy, nghề chơi thật cũng lắm công phu". Uống rượu Lê Hoa thì dùng chung phỉ thuý.  Màu xanh của chén phỉ thúy làm rượu thêm đẹp.  Trong các quán rượu bình dân, họ không có chung phỉ thúy thì họ treo cờ xanh trong quán để màu cờ ngã vào chung rượu.

Uống Ngọc Lộ tửu dùng chén lưu ly (pha lê) vì rượu này sủi bọt nhỏ như sô-đa , cần dùng ly trong suốt để dòm cho đẹp mắt.   Tha hồ bán chung, tha hồ bán chén mà còn có chổ cho đám con trai tụi tôi tụm ba tụm bảy. Chứ cái kiễu lê dép đi khắp nơi, coi vòng coi nhẫn thì thiệt là mất hết khí phách nam nhi.

Trên đường về, tôi được nghe thêm một câu chuyện lý thú nữa là bà Từ Hy Thái Hậu sống rất thọ.  Thọ tới 73 tuổi - vào thời bấy giờ, qua 70 là rất thọ rồi .  Theo truyền thuyết, khi mất đi, xác của Từ Hy Thái Hậu không bị hư hại vì bà có ngậm trong miệng một viên ngọc phỉ thúy.  Viên ngọc này sau đó vào tay Tống Mỹ Linh (Bà Tưởng Giới Thạch).

Nói chung thì các triều vua nhà Thanh sống rất thọ,  Khanh Hy, Ung Chính, Càn Long, Gia Khánh đều sống quá 55 tuổi .  Đặc biệt là Khang Hy (69 tuổi) và Càn Long (88 tuổi).  Theo sử sách, mấy vị vua nhà Thanh sống thọ hoàn toàn không dính dáng gì tới "ngọc nuôi người" như mấy người bán ngọc đã nói mà là vì "Đường Nhân Viện".

Đường Nhân Viện

“ Thiên hạ đệ nhất đại phu là sự điều độ, cân bằng “

Vào đầu nhà Thanh,  Thanh triều lập nên một nhà thuốc chuyên chữa trị cho vua gọi là Đường Nhân Viện.  Người ta thì nói nó là Đường Nhân Viện nhưng khi đứng dòm cái bản tên, tôi dòm hoài không thấy chữ “Nhân” ở đâu (trong tiếng Trung Hoa, tôi chỉ nhận ra 1 chữ duy nhất là chữ Nhân – nhìn gần giống chữ V viết ngược). 

Cổng Ngoài Của Đường Nhân Viện

Đường Nhân Viện được thành lập để các Ngự Y tham khảo bào chế thuốc cho vua .  Sau chế độ phong kiến,  Đường Nhân Viện được mở mang thành nhà thuốc Đông Y nổi tiếng nhất Trung Quốc. Theo hướng dẫn viên,    Chủ Tịch Hồ Cẩm Đào cũng thường xuyên tham khảo với các bác sĩ ở đây.

Kiến trúc của Đường Nhân Viện vẫn giữ nguyên như thời xưa với mái vòm, cổng gỗ. Phía bên trong Đường Nhân Viện là các tủ kiếng trưng bày các sách Y khoa, châm cứu cổ xưa.

Các Sách Đông Y Cổ Xưa Được Trưng Bày

Lý luận đông Y dựa trên nền tảng Âm Dương, Ngũ Hành.   Nếu Âm Dương Ngũ Hành cân bằng thì cơ thể khõe mạnh.  Chửa bệnh chỉ là để lập lại trạng thái cân bằng trong con người mà thôi. 

Các vua chúa thời xưa có nhiều cung nữ nên thận của vua thường suy dẫn đến suy nhược mất ngủ tay khô miệng khô.  Đường Nhân Viện chuyên về thuốc bổ thận cho vua có sức khõe mà lo việc nhà.

Cách chuẩn đoán bệnh của đông Y dựa theo phương thức “Vọng, Văn, Vấn, Thiết” nghĩa là các bác sĩ quan sát mình, nghe mình nói, coi màu da, màu móng tay, hỏi han về triệu chứng và sau cùng là bắt mạch.

Vào tới Đường Nhân Viện, tôi cũng lên ngồi để cho các bác sĩ bắt mạch cho thuốc. Bác sĩ dòm tôi chừng 2 phút rồi nói là tôi bị bịnh mỡ trong máu, mỡ trong gan vv.   Đó là chuyện hiển nhiên vì nếu đem cả ông bác sĩ và ông thông dịch viên ra cân thì cũng không nặng bằng tôi.  Dòm tôi như vậy thì nói là trong móng tay, trong tóc tôi có mỡ còn đúng nữa, chứ nói gì tới máu với gan.

Bác Sĩ đông Y Đang Bắt Mạch

Cuối cùng chúng tôi cũng mua hai gói thuốc bổ thận cho bà xã.

Thuốc Cầm Trong Tay, Cười Tươi Như Hoa

Khi vua bịnh thì đi Đường Nhân Viện, khi vua băng hà thì tới Thập Tam Lăng

Thập Tam Lăng – Mười ba lăng tẩm đời nhà Minh

‘Thời gian chế diễu cỏi đời”

Thật vây, một triều đại có huy hoàng đến đâu cũng có ngày tàn lụi,  một đời Vua có anh hùng tới đâu cũng có lúc băng hà . 

Khi Chu Đệ thiên đô về Bắc Kinh,  chuyện đầu tiên nhà Vua cho làm là tìm một nơi phong thủy ngon lành để xây lăng tẩm.  Các nhà địa lý thời đó tìm ra một vùng đất, cách Bắc Kinh 50km về hướng Tây Bắc, ba mặt có núi non bao phủ và chọn nơi này để vua xây lăng.  Mười ba trong 16 đời vua nhà Minh đều xây lăng mộ tại nơi này (1)

Phong thủy Thập Tam Lăng rất đẹp, theo đúng nguyên tắc “Lưng dựa núi, chân đạp sông” của người Trung Quốc thời xưa.  Ba hướng đông, tây và bắc là có núi non bao bọc,  ở phía nam có hai hòn núi nhỏ tên là “Long Sơn” và “Hổ Sơn” canh giữ lối vào.  Phía trước lối vào lăng là 1 cái hồ thật to.  Theo phong thủy, nơi được như vậy là tuyệt vời.

Đối với tôi,  tôi không biết phong thủy tốt xấu ra sao nhưng tôi cũng công nhận rằng Thập Tam Lăng địa hình rất khoa học.  Gió Bắc ở Trung Quốc lạnh vô cùng và mang theo cái rét buốt xuống phía nam.   Gió Nam thì ấm trong cả ba mùa ngoại trừ mùa hè thì rất nóng và oi bức. Thập Tam Lăng với địa thế có núi để ngăn gió Bắc, có hồ để điều hòa gió Nam thì đúng là rất khoa học.

Sơ Đồ Bao Quát Của Thập Tam Lăng. Lăng Ngày Chính Giữa Là Của Chu Đệ

Trong 13 lăng tẩm, lăng của Chu Đệ là xây đầu tiên và cũng là lăng mộ to nhất.  Lăng nhỏ nhất, và cũng là lăng cuối cùng, là lăng mộ vua Sùng Trinh – vị vua cuối cùng của nhà Minh.

Đường vào Thập Tam Lăng có các quái thú đứng canh giữ, theo thông lệ, khi vua quan đi tới nơi này phải xuống ngựa đi bộ.  Chúng tôi đi xe buýt nên không phải xuống ngựa cứ ngồi xe mà đi thẳng vào cửa lăng.

Chúng tôi chỉ đi thăm lăng Chu Đệ vì những lăng khác đều giống nhau chỉ khác là kích thước mà thôi (theo lời hướng dẫn viên)

Cổng Chính Dẩn Vào Lăng Chu Đệ

Ngay trong cửa lăng của Chu Đệ, về phía bên phải là tấm bia đá nghi khắc công ơn của các vị Vua triều Minh.   Một điều lạ là cái bia tự này là do hoàng đế đời Thanh dựng lên – Lúc bấy giờ, số người Thanh ở Trung Quốc chỉ có bằng 1% dân số Trung Quốc mà thôi, nên cái vị Vua đời Thanh luôn tìm cách xoa dịu phong trào “Phản Thanh Phục Minh” bằng cách sữ dụng nhiều quan chức người Minh (như Ngô Tam Quế, Cảnh Trọng Minh vv) và ghi công các Vua nhà Minh.

Bia Đá Ghi Công Đức Của Các Vị Vua Nhà Minh

Bia đá này đặc trên lưng con Pixi.  Con Pixi là một trong chín người con của Rồng.  Hình dáng Pixi giống như con rùa.  Ở đời có nhiều điều trái ngược,  Rồng Trung Quốc đẻ ít hơn Rồng Việt Nam mình (Lạc Long Quân cùng Âu Cơ đẻ ra trăm trứng, Rồng Trung Quốc chỉ có 9 đứa con) trong khi dân Trung Quốc thì đẻ quá trời trời.  Ngay sau bia đá là vườn cây với cây tùng già cổi đã hơn 600 tuổi.

Cây Tùng Già Hơn 600 Năm

Phía trong sân Lăng Chu Đệ là cửa Âm Phủ,  đi qua cổng này, con trai phải bước qua bằng chân trái, con gái thì bước chân phải (cũng là mê tín).   Ngay giữa sân là chính điện,  trong đây có tượng Chu Đệ bằng đồng cùng với các đồ dùng của vua, long bào, vương miệng, đai nịch.  Áo của hoàng hậu cũng được triễn lãm ở đây.  Áo của hoàng hậu có thêu hình mấy đứa con nít chạy lăng xăng để cầu mong hoàng hậu có nhiều hoàng tử.

Cổng Âm Phủ

Tượng Chu Đệ

Áo Hoàng Hậu Với Các Hình Thêu Con Nít Đang Nô Đùa

Gần cuối cùng là một cái đài cao hai tầng rộng lớn rất đẹp.  Đứng trên đài có thể quan sát toàn lăng.  Phía sau cái đài là một đồi tùng với nhiều cây tới mấy trăm tuổi.  Mộ của vua được chôn trên đồi (nhân tạo) này.

Đường Hầm Dẩn Lên Phía Trên Đài Trong Lăng. Mộ Vua Nằm Trên Đồi Phía Sau Đài

Phía ngoài của lăng vua là một lăng nhỏ khác để chôn các cung nữ chết theo vua.

(1) Chu Nguyên Chương xây lăng mộ tại Nam Kinh,  Chu Doãn Văn thì bị Chu Đệ lật đổ nên không có lăng tẩm, ngoài ra có 1 vị vua nữa – tôi quên mất tên - không có xây mộ tại đây vì ông ta rất tàn bạo nên không dám gặp mặt tiền nhân tại suối vàng .

Di Hòa Viên

“Nghề chơi thật cũng lắm công phu”

Nhắc tới Di Hòa Viên, người Trung Quốc thường nhắc tới các thú vui chơi xa xỉ của Từ Hi Thái Hậu.

Di Hòa Viên nằm cách Bắc Kinh khoảng 15 km về phía bắc. Trước thời nhà Thanh, đây chỉ là di tích của một vườn cây đỗ nát còn lại từ thời nhà Tấn.   Tới triều đại vua Càn Long của nhà Thanh, vua chọn nơi này để xây Thanh Y Viên để mừng tuổi hoàng thái hậu.

Sau chiến tranh Á Phiện lần thứ nhất, quân Anh Pháp đánh phá Thanh Y Viên thành một đống đỗ nát hoang tàn. Ba mươi năm sau, Từ Hi Thái Hậu cho trùng tu lại Thanh Y Viên và đổi tên thành Di Hòa Viên.  Và từ đó, nơi đây trở thành nơi nghĩ mát mùa hè của bà  (1).

Ngay giữa lối đi vào Di Hòa Viên là một viên đá thật to có hình dạng một ông lão, tượng trưng cho sự trường thọ.  Ngay giữa sân chính của Di Hòa Viên có chưng bày con Thần Thú thứ ba của Trung Quốc, đó là con Kỳ Lân.  Cũng như Tì Hưu, Kỳ Lân là một trong chín người con của Rồng.  

Cục đá hình ông lão

Kỳ Lân có sừng nai, đầu rồng, chân trâu mà mình đầy vảy như mình rồng. Kỳ Lân tượng trưng cho sự chính trực, ngay thẳng của những bao công, quan tòa thời bấy giờ.   Theo truyền thuyết,  Từ Hi Thái Hậu cho chưng con Kỳ Lân ngay cung điện của bà là vì bà muốn tỏ cho dân chúng biết bà là người chính trực (2).

Oái ăm thay, theo phong thủy của Trung Hoa, con Kỳ Lân thuộc vào mạng Hỏa.  Hỏa khắc Kim nên vì Từ Hi Thái Hậu mà nhà Thanh điêu đứng, tốn hao tiền của không biết bao nhiêu mà kể.

Một trong ba thần thú của Trung Quốc: Kỳ Lân

Trong Di Hòa Viện có chùa chiền, có nơi tiếp khách và có cả một sâu khấu dành riêng cho Từ Hi Thái Hậu.

Ngay trước cung điện để Thái Hậu nghĩ ngơi có chưng bày hai cái bình đặt trên hai cái bệ, hai con nai, hai con cò.  Theo tiếng Trung Hoa, cái đế bình gọi là cái an. Bình đặt trên đế gọi là Bình An.  Hai con nai tượng trưng cho Lộc, hai con cò tượng trưng cho Thọ.  Sống lâu, giàu có và được nhiều bình an cũng là điều mong ước của Thái Hậu.

Nơi Nghĩ Ngơi Của Từ Hi Thái Hậu Ở Di Hòa Viên

Ngay cạnh với nhà nghĩ của Thái Hậu là một hòn đá rất to lớn có tên là “hòn đá phá sản”. Theo truyền thuyết, hòn đá này được tìm thấy bởi một đại phú ông. Vì thấy hòn đá quá đẹp nên đại phú ông cho người kéo về nhà. Đi được nữa đường thì phú ông bị phá sản nên bỏ lại hòn đá. Về sau này, khi Từ Hi Thái Hậu thấy hòn đá đẹp nên cho người mang về Di Hòa Viện. Khi về tới nơi thì hòn đá đi qua cửa không lọt nên bà cho đập cửa ra, kéo đá vào và xây lại cửa khác. Vì tất cả mọi việc dính dánh tới hòn đá này đều tốn tiền tốn của, nên người Trung Quốc gọi nó là “hòn đá phá sản”.

Khi tới đây, không ai chụp hình hòn đá này vị sợ đem cái xui về theo mình.  Tôi thì không tin mấy cái chuyện hoang đường, nhưng mà thôi, có kiêng có lành nên cũng không dám hó hé gì.

Song song với những chuyện rất hoang đường trong Di Hòa Viên cũng có những điều rất khoa học.  Di Hòa Viên là nơi có một hành lang dài nhất thế giới.  Hành lang này dài 1720 mét.  Hành lang có mái che và có vẽ hình các điển tích lịch sử của Trung Quốc.

Sau buổi ăn, Từ Hi Thái Hậu thường đi trên hành lang này, vừa đi vừa xem điển tính của lịch sử.  Vì đi tập thể dục đều đều nên thái hậu sống rất thọ và khõe mạnh.   Phía cuối hành lang này là một chiếc thuyền rồng làm bằng đá cẩm thạnh (có nhiều phần bằng gỗ nhưng sơn lại cho giống cẩm thạnh).

Hành Lang Dài Nhất Thế Giới Trong Di Hòa Viên

Nổi bật nhất trong Di Hòa Viện là Vạn Thọ Sơn và Hồ Côn Minh. Hồ Côn Minh là một hồ nhân tạo.  Đất đào lên từ hồ này đắp thành Vạn Thọ Sơn đúng theo nguyên tắc phong thủy “lưng dựa núi chân đạp bể” như ở Thập Tam Lăng.  Thái hậu thường hay câu cá ở hồ này.

Hồ Côn Minh Và Vạn Thọ Sơn

Khi chúng tôi tới Di Hòa Viên thì mặt hồ đã đóng băng.  Băng đá trên mặt hồ dày cả tấc nên quan khách được đi bộ xuống mặt hồ chụp hình.

Chiều xuống trên mặt hồ Côn Minh đang đóng băng

Khi đi ra về, ở ngoài cổng Di Hòa Viện có một người bán khoai lang nướng.  Vì cả đoàn đang đói và lạnh nên tất cả mọi người nhào vô mua gần hết xe của ông ta.  Coi như hôm đó ông này trúng mánh.

Mua khoai lang nướng

(1) Trong chiến tranh Á Phiện lần thứ hai, Di Hòa Viên cũng bị hư hại nặng,  Từ Hi Thái Hậu lại cho xây dựng lại một lần nữa.

(2) Từ Hi Thái Hậu buông rèm nhiếp chính trong suốt hai đời vua, lấn ép quyền hành của vua.  Lúc nào Từ Hi Thái Hậu cũng muốn dân chúng nghĩ mình là vĩ đại là ngay thẳng.  Gần về cuối đời, Từ Hi Thái Hậu còn bắt người khác gọi mình là Lão Phật Gia

Chiều tối; Trên đường về khách sạn

Ra khỏi khu vực của Di Hòa Viên, đoàn chúng tôi đi ăn chiều rồi sau đó đi coi xiếc.  Phải công nhận các diển viên xiếc của Bắc Kinh trình diễn thật đẹp.  Trong rạp không có máy điều hòa nên chúng tôi vừa coi vừa run.  Dòm qua hai bên cách gà thấy mấy diễn viên đứng run lập cập trong áo lạnh chờ tới phiên mình ra diễn.

Màn trình diển nón

Trình diển của tốp nam võ sĩ

Kết thúc, màn nhung đang buông xuống

Chương trình ngày hôm sau là đi trong thành phố Bắc Kinh từ nam lên bắc theo từ đuôi rồng tới đầu rồng.  Các địa danh gồm có : Đức Thắng Môn,  Tử Cấm Thành,  Quảng trường Thiên An Môn.  Sau đó là đi Thiên Đàn,  thưởng thức trà và mua sắm.

Ngày thứ hai:

Đức Thắng Môn – Cửa thành chính nam của Bắc Kinh

“Tiền vô như nước sông Đà , Tiền ra nhỏ giọt như cà phê fin”

Đức Thắng Môn

Đức Thắng Môn còn có tên là Đắc Thắng Môn nên hồi xưa khi vua chúa đem quân chinh phạt lúc nào cũng đi ra vào bằng đường cửa này. Vào bên trong Đức Thắng Môn là hai cầu thang dẫn lên tường thành. Cầu thang bên phải là cầu để đi lên có 52 bậc thang. Cầu thang bên trái dùng để đi xuống và có 51 bật thang.  Hai con số này có giá trị phong thủy nhưng tôi thật không nhớ nổi là giá trị gì. 

Đường Đi Lên 52 Bậc Thang (đường vua đi)

Đường Đi Xuống 51 Bậc Thang

Phía bên trên tường thành là một tòa nhà cao lớn với các ô cửa hình vuông để lính phía trong có thể bắn tên ra ngoài.  Trên mặt thành có để súng thần công (súng đại bác).

Trên Mặt Thành, Đức Thắng Môn

Sau khi nhà Thanh sụp đổ vào năm 1911, các cổng thành của ngoại thành dần dần bị phá bỏ để thành phố phát triển.   Ngày nay chỉ còn lại hai cổng duy nhất đó là Đức Thắng Môn ở phía nam và Thiên An Môn ở phía bắc.  Sở dĩ Đức Thắng Môn còn tồn tại là vì nó nằm đúng địa điểm quang trọng trong phong thủy và là vì nó có giữ một trong những con Thần Thú quan trọng của người Trung Quốc:  con Tì Hưu (Pixiu)

Tì Hưu là một trong ba thần thú của Trung Quốc, cũng là một trong chín con của Rồng.  Tì Hưu có hình dạng như con chó nhưng miệng rộng, có cánh, có sừng vào không có hậu môn.  Theo người Trung Quốc, con Tì Hưu: có sừng là để bảo vệ chủ, có miệng rộng là để gom tiền tài vào người, không có hậu môn là vì không có chổ cho tiền tài thoát ra, có cánh là để cho chủ mau thăng quan tiến chức.

Qua nhiều triều đại, con Tì Hưu cũng dần dần thay đổi.  Vào thời nhà đường, con Tì Hưu có cái mông rất to – vào lúc bấy giờ, nhà Đường cho là phải tròn trịa nẫy nở mới là đẹp (1).

Con Tì Hưu để trong Đức Thắng Môn cũng tương đối to, to cở bằng một con cọp con.  Vì phòng này cấm chụp hình nên tôi không có hình nào của con Tì Hưu này.

Mọi người đều có thể xoa con Tì Hưu để có được sự trù trợ của con Tì Hưu.  Cách thức xoa con Tì Hưu cũng cầu kỳ:

+ Trước nhất là xoa tai để nói cho nó nghe nó biết chủ là ai

+ Sau đó là xoa xuống miệng như là cho nó ăn cho nó thương chủ

+ Xoa xuống cánh để nó phù trợ cho mình mau thăng quan tiến chức

+ Xoa xuống chân tượng trưng cho sự nhanh nhẹn vững chải

+ Xoa xuống lưng cuối cùng là xuống mông rồi sau đó nắm hai tay lại bỏ vào túi.  Coi như là đem tài lộc bỏ vào túi mình

Tất nhiên là ở gian phòng bên cạnh là có các con Tì Hưu cho du khách thỉnh về để cầu tài.  Theo hướng dẫn viên, muốn cho con Tì Hưu linh nghiệm thì con Tì Hưu phải hội đủ bốn yếu tố:  Thứ nhất là phải làm từ Đức Thắng Môn theo đúng kích thước phong thủy đo bằng thước Lỗ Ban. Thứ hai là phải làm bằng ngọc thật,  làm bằng cái vật liệu khác không linh nghiệm. Thứ ba là phải để trong chùa 49 ngày sau đó (thứ tư) là đem trở lại Đức Thắng Môn để thầy địa lý viết chữ vào bụng nó.  Sau đủ bốn điều kiện trên thì con Tì Hưu trở thành linh nghiệm có thể thỉnh về cầu tài.

Một điều kỳ thú nữa là con Tì Hưu luôn luôn phò trợ chủ nó.  Dù chủ nó là ăn cướp, đâm thuê chém mướn nó cũng phò trợ tuốt tuồn tuột.   Vì vậy cái nơi làm việc không hoàn toàn chính đáng như sòng bài, vũ trường ở Bắc Kinh luôn có con Tì Hưu phò trợ vì họ biết có thờ Phật thì trời phật cũng chả chứng dám cho đám cờ gian bạc lận.

Người Trung Quốc tin mấy chuyện lạ kỳ.  Họ nói là sau khi thỉnh con Tì Hưu về thì nên lấy khăn sạch tắm cho nó, đánh răng cho nó.  Rồi để nó vị trí nào có thể xoay mặt ra cửa sổ hay ra cửa chính để nó hút tiền tài phía ngoài vào.  Nhà ai có cửa sổ nhìn ra ngân hàng thì coi như là trúng số độc đắt.

Ly kỳ không kém cách xoa con Tì Hưu là những câu chuyện Tì Hưu phò trợ chủ.  Có một câu chuyện như thế này:

Hôm đó có một cặp vợ chồng tới Đức Thắng Môn thỉnh một con Tì Hưu thật to mang về nhà.  Khi về đến Đài Loan thì mới thấy 1 bên tai của con Tì Hưu bị sứt mộng miếng.  Vậy là hai ông bà lập tức quay lại Bắc Kinh khiếu nại. Khi tới Bắc Kinh, hai ông bà nằm trong khách sạn coi tin tức thì mới biết ở bên Đài Loan ngay gần nhà họ mới bị động đất.  Như vậy là con Tì Hưu phò trợ họ đi ra khỏi khu vực đó để bảo vệ chủ.

Cũng có một chuyện ly kỳ không kém là: Chủ Ngân Hàng Xây Dựng từ khi đem hai còn Tì Hưu to nhất Trung Quốc về chưng ngay trước ngân hàng thì ngân hàng ăn nên làm ra.  Từ một ngân hàng nhỏ đã trở thành một trong bốn ngân hàng lớn nhất Trung Quốc. Còn ông chủ thì tiến chức không ngừng lên tới bộ trưởng bộ tư khố gì gì đó (hay là cái gì cũng ghê gớm lắm tôi không nhớ rỏ nữa).

Tôi thì không có thỉnh con Tì Hưu về nhưng đứng nhìn thiên hạ đua nhau thỉnh con Tì Hưu về (tất nhiên là tốn một số tiền không nhỏ) cũng vui. 

Nghe những chuyện ly kỳ về con Tì Hưu cở một giờ đồng hồ rồi cả đoàn chúng tôi từ từ đi bộ tới Tử Cấm Thành

(1) Dương Quý Phi, người đẹp của nhà Đường rất là to cao, thân tròn như trái lê.

Tử Cấm Thành

Tử Cấm Thành là một trong những công trình to lớn nhất còn lại gần như nguyên vẹn ở Bắc Kinh. Được khởi công xây dựng vào thời vua Chu Đệ (tức Vĩnh Lạc) triều Minh cho tới gần 15 năm sau mới hoàn tất.

Toàn bộ Tử Cấm Thành được bao quanh bởi một hào nước có bề ngang là 52 mét.  Theo sử sách, vào thời bấy giờ, cung tên chỉ có thể bắn được chừng 50 thước vì vậy hào nước được xây rộng 52 mét cho an toàn.  Ở bốn góc tường thành là bốn chòi canh với các ô cửa sổ hình vuông để binh lính dể dàng bắn tên ra ngoài.

Tử Cấm Thành và Hào Nước Bị Đóng Băng

Ngay phía trong hào nước là bức tường cao, màu đỏ sậm bao quanh các cung điện. Từ đằng xa nhìn lại, màu đỏ của bức tường cùng mới màu vàng sậm của các mái vòm nhìn rất đẹp mắt. Phía trong bức tường bảo bọc là 800 tòa nhà với 9999 phòng ốc. Lúc bấy giờ, hoàng đế được coi là con Trời chỉ đứng dưới có thượng đế mà thôi. Thượng đế là hoàn hảo, là mười ngàn.  Hoàng đế chỉ kém 1 tí nên là chín ngàn chính trăm chín mươi chín.   Con số 9 cũng là số may mắn của người Trung Quốc (và của dân hay chơi bài cào) nên rất có nhiều công trình trong Tử Cấm Thành liên quan đến con số chín.

Sân Trong Của Tử Cấm Thành

Theo như cách tính của người Minh thời xưa, hể có bốn cây cột là được coi là một phòng trong cung đình. Bốn cột là một phòng, có tường bao quanh hay không cũng không cần thiết. Trong đại sảnh có 6 cột ngang, 4 cột dọc vậy là có 15 phòng. Mặc dù dòm vào thỉ chỉ thấy một sảnh đường to đùng.

Cửa chính nam của Tử Cấm Thành là Thần Võ Môn.  Bước qua Thần Vỏ Môn về phía bên phải là Ngự Hoa Viên, nơi trồng các loài hoa và chưng mấy cục đá cho Vua coi.  Phía nam của Ngự Hoa Viên là một cái tòa cung điện nho nhỏ (tên gì tôi chả nhớ nổi) đó là nơi Vua chọn cung phi.

Thần Võ Môn

Theo luật lệ, khi con gái của các quan lại (từ hàng tứ phẩm trở lên) tới tuổi dậy thì đều phải vào Ngự Hoa Viên cho vua đứng trên đài chọn lựa.  Cô nào không lọt vào mắt vua thì được tự do đi lấy chồng.

Trong lịch sử Trung Hoa, có bốn người đẹp được mô tã là : “Trầm ngư , Lạc nhạn, Bế nguyệt, Tu hoa “ (1).  “Cá lặn, chim sa, nguyệt nhường, hoa thẹn”.  Tôi không biết “Tu Hoa” có phải là vì khi người đẹp đứng trong vườn hoa cho vua chọn, hoa nhìn nét đẹp của mỹ nhân mà thẹn hay không?

Nói vậy thôi chứ người đẹp “tu hoa” là Dương Quý Phi thời nhà Đường, cách thời nhà Minh cả 700 năm.  Không biết lúc đó có tục lệ này hay chưa?

Ngày nay, Ngự Hoa Viên không còn trồng hoa mà chỉ còn lại mấy cây tùng cây bách, nhìn cũng điêu tàn nhất là vào tháng giêng.

Đường Đi Trong Ngự Hoa Viên

Sau khi nghé thăm Ngự Hoa Viên chúng tôi theo đường thẳng ngay giữa Tử Cấm Thành mà đi.  Những công trình lớn từ nam tới bắc của Tử Cấm Thành là:

Thần Võ Môn :  Cửa chính nam của Cấm Thành.

Khôn Ninh Cung : Nơi ở của hoàng hậu thời Minh.  Vào thời nhà Thanh nơi đây là phòng hoa chúc. Vua phải ở trong này với vợ mới cưới 3 đêm rồi sau đó mới đi thăm cung nữ khác.

Hiệu Thái điện :  Vua thường nhận các lời chúc tụng tại đây.

Ngai Vàng

Thiên Tinh Cung : Nơi ở của vua. 

Điện Bão Hòa : Là nơi tổ chức các yến tiệc tương đối nhỏ.   Khi có cái tiệc lớn, vua thường tổ chức ở điện Thái Hòa.

Điện Trung Hòa : Là nơi vua nghĩ giải lao trước khi làm cái nghi lễ lớn ở điện Thái Hòa.

Điện Thái Hòa : Đây là công trình to lớn nhất trong Tử Cấm Thành.  Khi vua lên ngôi hay đón các VIPs thời đó thì dùng điện này.

Đường đi lên điện Thái Hòa của vua cũng rất hoành tráng. Trong các dịp lễ thì thường vua không phải đi bộ, chỉ ngồi kiệu cho người ta khiêng, nên đường đi của vua cũng được thiết kế rất hợp lý. Khoãng giữa là các tảng đá cẩm thạnh để nghiên có khắc hình 9 con rồng đùa giởn với hạt châu trên mây.  Ngay sát hai bên là hai lối đi theo bực thang rất nhỏ cho người khiên kiệu đi lên.  Khi kiệu vua được khiên lên phía trên hình con rồng thì coi như vua đang “đằng vân giá vũ”.  Phía bên ngoài cùng là hai lối đi bình thường cho quan đi.

Đường Đi Của Kiệu Vua

Ngay trước điện Thái Hòa (phía bắc) là khoảng sân rất rộng cho quan đứng trong các dịp lễ.

Ngay cuối sân là Thái Hòa Môn (Cỗng Thái Hòa), cũng là nơi vui đón tiếp VIPs và bày yến tiệc

Phía bắc Thái Hòa Môn là một khoãng sân rộng với con kênh chảy ngang.  Có năm cái cầu đá bắc qua kênh.  Năm cái cầu đá này tượng trưng cho năm miếng ngọc gắn trên đai nịch của các quan thời Minh lúc bấy giờ. (Con kênh là đai nịch)

Năm Cầu Bắt Ngang Qua Con Kênh và Ngọ Môn

Qua khỏi mấy cây cầu đá là Ngọ Môn với ba lối đi hình vòng cung. Lối giữa dành cho vua.

Các công trình xây ngay theo đường giữa của Tử Cấm Thành đều dành cho vua dùng nên mái ngói có màu vàng.  Hai bên của lối giữa là vô số các công trình khác dành cho cung phi, hoàng tử, công chúa, quan lại v.v… thì không phải dùng ngói vàng. Có một vài công trình dùng ngói màu đất sét vv.

Phía bên trong Tử Cấm Thành có để một con Thần Thú khác.  Đây là con sư tử màu vàng đứng trước điện vua nghĩ ngơi.  Sư Tử là thần thú duy nhất của người Trung Quốc mà có con đực con cái.  Con sử tử đực thì để chân lên trái cầu.   Con sử tử cái thì có tóc dài.  Nói chơi chứ con cái để chân lên con sư tử con đang nằm ngữa.

Sư Tử Chưng Trong Tử Cấm Thành

Khác với Tì Hưu, sư tử không phải là ai cũng nên chưng trong nhà.  Theo mê tín của người Trung Hoa, con sư tử có bổn mạng rất lớn.  Nếu mình là dân thường đem nó vào nhà thì có thể nó lấn cả bổn mạng của mình theo kiểu “khách lấn lướt chủ” thì không tốt.

Vì cả Tử Cấm Thành xây chủ yêu là bằng gổ nên  hỏa hoạn luôn là nổi lo canh cánh trong lòng.  Thật vậy Tử Cấm Thành bị cháy hai lần (?) làm dân Bắc Kinh tu sửa muốn hụt hơi.

Để phòng chống hỏa hoạn, các kiến trúc sư của nhà Minh dùng hai biện pháp.  Biện pháp thứ nhất là đặt mấy cái lu đồng đựng nước ở rải rác các góc sân và góc các cung điện.  Biện pháp thứ hai, không kém phần quan trọng, là gắn hình các con quái thú vào bốn góc mái cung điện .  Chắc là con quái thú sẽ đuổi thần hỏa đi chổ khác để bảo vệ cung đình.

Lu Nước Để Chửa Hỏa Hoạn

Tôi có nghe người ta nói các mái ngói trong Tử Cấm Thành lợp theo Âm Dương:  Một miếng ngói nằm sấp, một miếng nằm ngữa.  Khi quan sát thì đúng vậy thật.  Nhưng tôi nghĩ đây là sự trùng hợp ngẫu nhiên vì ngói thời đó hình vòng cung thì phải lợp miếng úp miếng ngữa. Mấy loại ngói dẹp dẹp sau này mình dùng, chỉ cần lợp một chiều, là thiết kế của Pháp.

Quái Thú Đề Phòng Hỏa Hoạn và Mái Ngói Lợp Theo Âm Dương

Lúc này là lúc nhà nước đang ráo riết tu bổ lại Tử Cấm Thành chuẩn bị đón khách du lịch theo dịp Olympic 2008 ở Bắc Kinh.  Vì vậy chụp hình trong Tử Cấm Thành vào lúc này cũng không được đẹp như ý muốn.

Đồng Hồ Mặt Trời Trong Tử Cấm Thành

Vượt qua Ngọ Môn là tới Thiên An Môn.  Ngay sau Thiên An Môn là quảng trường nổi tiếng nhất Trung Quốc:  Quảng trường Thiên An Môn.

(1) Trung Hoa Tứ Đại Mỹ Nhân, mỗi người được so sánh với một nét

Trầm ngư – Tây Thi

Lạc nhạn – Vương Chiêu Quân

Bế nguyệt – Điêu Thuyền

Tu hoa – Dương Quý Phi

Quảng Trường Thiên An Môn

Quảng trường Thiên An Môn là một bãi đất trống được lát xi măng ngay sau cổng Thiên An.  Hai bên quảng trường là các tòa nhà quan trọng của chính phủ như là tòa nhà quốc hội, viện bảo tàng quốc gia, nơi tiếp đãi các quốc khách vv.

Một Góc Của Quảng Trường, Ngay Phía Ngoài Của Tử Cấm Thành

Trên quảng trường Thiên An Môn có ba thứ:  Thứ nhất là cột cờ quanh năm có lính đứng canh.  Phía bắc cột cờ là đài tưởng niệm anh hùng nhân dân Trung Quốc.  Phía bắc của đài tưởng niệm là lăng chủ tịch Mao Trạch Đông.

Đài Tưởng Niệm Anh Hùng Nhân Dân Trung Quốc

Ngay giữa quảng trường và Thiên An Môn (cái cổng) là đại lộ Trường An.  Đây là nơi diễn ra các cuộc diễn hành, hành quân của chính phủ.

Vào thời phong kiến, nơi đây là các cơ sở của triều đình.  Về cuối thời phong kiến, các cuộc khởi nghĩa nổi lên chống lại người phương tây “phù Thanh diệt Dương” diển ra khắp nơi và góp phần san bằng các cơ sở của triều đình trên miếng đất này.

Ngoài các thứ kể trên, Quảng Trường Thiên An Môn không có gì nữa, không có cây cối, không có ghế đá, không có mấy người bán hàng rong vv.

Vì quảng trường rất rộng, tôi đi bộ từ bên này qua bên kia quảng trường muốn bở hơi tai.  Đúng là không có cái dại nào giống cái dại nào, hôm đi Van Lý Trường Thành, tôi luôn mang theo hai chai nước trong ba-lô nhưng vì đi không xa nên không cần uống.  Tới hôm nay thì tôi để cả hai chai nước lại trên xe cho bớt nặng, thì lại khát khô cả cổ mà không có gì để uống.

Cảnh Sát Đứng Canh Gác Chung Quanh Quảng Trường

Đi bộ qua hết quảng trường thì xe tới đó chúng tôi đi ăn trưa rồi sau đó đi Thiên Đàn.

Thiên Đàn

“Vua là Thiên Tử, tất nhiên tại kinh đô phải có Thiên Đàn”

Người Trung Quốc thời cổ đại có nét giống người Hy Lạp cổ đại là ưa thờ đủ thứ chuyện, hể cái gì khó hiểu, huyền bí là họ đem ra thờ cho chắc ăn.

Xung quanh Bắc kinh có mấy nơi thờ cúng nổi tiếng là “Cửu đàn, Bát miếu, Thập tam lăng”.   Thiên Đàn là một trong cửu đàn ở ngay đông nam Bắc Kinh. Thiên Đàn là Đàn thờ Trời, khác biệt với Đàn thờ Mặt trời (còn gọi là Nhật Đàn ở phía đông Bắc Kinh). Hằng năm, vua tới Thiên Đàn hai lần, một lần vào mùa đông để tế trời, một lần vào mùa hạ để cầu cho thiên hạ thái bình, mưa thuận gió hòa và mùa màng tươi tốt.

Thiên Đàn cũng được xây dựng vào thời nhà Minh.   Trước khi vào cúng tế ở Thiên Đàn, nhà vua phải ăn chay, ngủ chay mấy bửa rồi mới vào cúng bái. 

Kiến trúc của Thiên Đàn là có ba tòa tháp chính, Viên Khâu Đàm, Hoàng Khung Vũ và Kỳ Niên Điện. Trong ba tòa tháp thì Điện Kỳ Niên là lớn nhất và hoành tráng hơn cả.  Khi nói tới Thiên Đàn, du khách nghỉ ngay tới Điện Kỳ Niên nhưng thật ra Thiên Đàn là tên chung cho cả ba tòa tháp.

Theo hưởng dẩn viên du lịch (anh chàng này rất hiểu biết và nói tiếng Việt khỏi chê, ngồi trên xe buýt lúc thiên hạ ngủ thì tôi tha hồ hỏi anh này về lịch sử Trung Quốc qua mọi thời đại),  “Niên” có nghĩa là “mùa màng”.  Vì hồi xưa Trung Quốc chỉ trồng hoa màu một năm một lần nên chử “Niên” dần dần có nghĩa là “Năm”. Điện Kỳ Niên là nơi vua lên cầu cho mùa màng tươi tốt.

Điện Kỳ Niên được cấu trúc theo “trời tròn đất vuông”.  Bệ đá chính là hình vuông rất rộng lớn, tượng trưng cho đất. Ngay giữa bệ đá là tháp hình tròn có ba tầng với mái ngói màu xanh tượng trưng cho trời.  Phía trong tháp là 28 cây cột gỗ:  Bốn cột chính giữa chống đở cho tháp trên cùng tượng trưng cho bốn mùa trong năm, mười hai cột ở vòng giữa tượng trưng cho mười hai tháng, mười hai cột ngoài cùng tượng trưng cho mười hai canh giờ trong ngày.

Trời Tròn (Điện Kỳ Niên)

Đất Vuông

Phía trong Điện Kỳ Niên hoàn toàn làm bằng gổ, không có một cây đinh nào cả.   Hai bên điện là các con vật cúng tế  như là bò, heo vv.

Cột Gổ Trong Điện Kỳ Niên

Các Vật Thờ Cúng

Cầu Nguyện Trước Thiên Đàn

Phía ngoài cửa Thiên Đàn là 7 khối đá lớn tượng trưng cho bảy ngọn núi trong dảy núi gì gì đó (quên tên rồi) ở Trung Quốc.  Hai bên cỗng ra vào của Thiên Đàn trồng rất nhiều cây tùng,  cây nào trên 300 năm là được gắn bản đỏ,  cây làm trên 100 thì gắn bản xanh.

Bảy Hòn Đá

Người dân Trung Quốc thường dạo chơi dọc theo đường vào Thiên Đàn.  Họ ra đây tập tai-chi, đánh bài, tập múa vv.

Đan Len Trước Cổng Thiên Đàn

Sát Phạt

Cầu Vồng

Sau khi đi coi hết tất cả các thắng cảnh trong chương trình ở Bắc Kinh, chúng tôi lần lược ra xe đi tham quan một quán trà ở Bắc Kinh.

Bắc Kinh Trà Quán

Quán cũng tương đối lớn và được thiết kế theo kiến trúc cổ với cột cao băng gỗ và mái ngói cong cong. Tôi không nhớ đây là quán gì nhưng không phải là quán Lao-She Tea House.

Hồi nào tới giờ tôi chả khi nào uống trà vì theo tôi, trà có cái vị đắng chát của sự khắc khổ (chứ không như vị đắng ngọt của sôcôla hay của sầu riêng). Nhưng khi họ đả dẩn vào đây rồi không lẽ mình bỏ đi ra, nên thôi tôi cũng vào luôn.

Theo sách vở thì ở châu Á có bốn nước chuộng uống trà: Nhật, Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên. Tuy cùng là uống trà nhưng mổi nước có một cách uống trà khác nhau.

Người Nhật, khi uống trà họ dùng chữ “Đạo” làm đầu (gọi là Trà Đạo). Vì là “Đạo” nên họ có những quy định rất chặt chẽ về cách pha, cách uống và dụng cụ pha trà. Buổi uống trà rất tôn nghiêm và yên lặng mang đậm nét Thiền của Đạo nhân. Hòa - Kính - Thanh Tịnh là bốn chữ có thể dùng để diển tả buổi uống trà của người Nhật

Khác với người nhật, trà của người Trung Quốc rất đa dạng, từ trà bánh, trà bột tới trà lá, trà cây. Cách uống trà của người Trung Quốc lấy chử “Mỹ” làm đầu. “Mỹ” này có nghĩa là “đẹp” chứ không phải là nước Mỹ. Vì lấy chử “Mỹ” làm đầu nên thao thác pha trà phải phóng khoáng, cách uống trà phải điêu luyện (tới mức cầu kỳ). Ly, tách trà có đủ thứ tên vv

Ở Việt Nam ta, theo các cụ, cách uống trà là theo chữ “Hòa”. Uống trà là dịp hàn huyên, là lúc bạn bè nói chuyện ngâm thơ. Có người nói rằng “Biếu trà là thể hiện sự tôn trọng, uống trà là duyên cớ để giao hòa”.

Ngược lại với Nhật, triết lý uống trà của người Triều Tiên là “Giản”. Người Triều Tiên rất tự do phóng khoáng trong cách pha trà và thưởng thức trà. Pha làm sao cũng được, uống làm sao cũng xong, rất phù hợp với mọi lứa tuổi.

Trà có nhiều loại: Trà xanh, trà Pu-erh, trà Oolong, trà trắng, trà đen vv. Trà được phân loại vì cách thức làm trà. Ví dụ như là trà xanh: Sau khi hái xong, lá trà được nấu lên để nó không bị lên men (oxidized, fermented). Ngược lại với trà xanh là trà đen. Sau khi hái, lá trà được để cho lên men hoàn toàn, sau đó là sấy nó khô. Trà Oolong là ở giữa trà xanh và trà đen. Có thể nói trà Oolong là được lên men nữa chừng, vì có nữa chừng “nhiều” và nữa chừng “ít” nên có rất nhiều loại Oolong.

Theo nguyên tắt, lá trà nào mà bị máy móc vọc nhiều thì mất đi chất bổ dưởng cũng như chất chống lão hóa (antioxidants).

Cả đoàn tụi tôi được dẩn vô một phòng uống trà và họ giới thiệu cho chúng tôi bốn loại trà với các cánh uống khác nhau.

Loại thứ nhất là Khổ Tận Cam Lai. Loại trà này rất đặc biệt, lúc mới uống vào thì đắng sau đó thì ngọt ở tận trong cổ. Cách uống trà này lịch sự, uống song rồi là ngậm miệng lại để thưởng thức cái dư âm.

Loại thứ hai là Người Đẹp Đông Phương. Đây là một loại Oolong tea. Uống loại trà này thì phải tặt tặt cái lưởi nghe cứ như con thằn lằn nó kêu.

Trà thứ ba là gì tôi quên mất, nhưng khi uống thì phải húp xùm xụp như là hồi nhỏ uống ly sinh tố, dùng ống hút, hút tới giọt cuối cùng kêu rột rột.

Sinh thái trà là thứ trà cuối cùng, nó dở ẹt nhưng hình như là có lợi cho sức khõe, theo đúng câu nói “thuốc đắng dã tật”.

Hai ly uống trà có hình dáng khác nhau. Ly tròn tròn mập mập là ly của đàn ông, gọi là Phu. Ly ốm ốm cao cao là của đàn bà, gọi là Thê. Cũng là theo đúng nguyên tắc, đàn ông mập mập cho nó oai phong, đàn bà ốm ốm cao cao dòm cho đẹp. Hai cái ly này có hình con rồng rất đẹp, khi đổ nước trà nóng vào thì con rồng đổi màu từ đen ra đỏ.

Sau khi uống trà xong là chúng tôi ra xe ra shopping.

Các Khu Mua Sắm và Phố Nam Kinh

Đi mua sắm ở Bắc Kinh thì không có gì nhiều để ghi lại. Nói chung thì ở Trung Quốc, cái gì dính dánh đến thủ công nghệ thì rẽ như là hàng may mặt, tranh thêu. Hàng nhái cũng rẽ và bày bán khắp nọi nơi.

Cô Gái Thêu Tranh

Dọc theo phố Nam Kinh, bên cạnh cái siêu thị lớn là các gian hàng bán trái cây, bán đồ nướng nhìn rất đẹp mắt

Quán Hàng Rong Bên Cạnh Phố Nam Kinh ở Bắc Kinh

Sau khi đi mua sắm xong, chúng tôi lên xe ra phi trường để bay về Thượng Hải.

Thượng Hải

To be continued ...